Ciclo Formativo en Contact Improvisación

Neste primeiro módulo diriximos a atención cara ao que sucede antes de que o movemento tome unha dirección clara: como chegamos ao encontro, como organizamos o noso ton e que podemos percibir antes de decidir que facer.

Exploramos o músculo como porta de entrada á acción e á dispoñibilidade. Aprendemos a modular o ton e a reducir o esforzo innecesario —facer menos para poder percibir máis—, achegándonos tamén á Pequena Danza e aos microaxustes que sosteñen a nosa verticalidade.

Introducimos o punto de contacto como lugar de intercambio: presión, dirección, movemento, perda e recuperación. Tocamos e recibimos o toque; ofrecemos información e deixamos que a información recibida modifique a nosa resposta, sen necesidade de impoñer un percorrido.

Cultivamos unha atención capaz de incluír corpo, outra persoa e espazo, recoñecendo as nosas necesidades e a posibilidade de modificar, pausar ou abandonar unha interacción.

Que ocorre se, antes de decidir que facer, atendemos ao que xa está sucedendo?

Neste módulo poñemos a relación coa gravidade e o chan no centro da investigación. O chan funciona como soporte e referencia desde a que observar como organizamos o noso peso e o noso movemento.

Afondamos na relación entre ton, peso e dispoñibilidade. Atendemos ás pequenas oscilacións e reorganizacións posturais da verticalidade, rodamos en solitario e en parella e exploramos diferentes camiños entre o chan e a bipedestación.

Comezamos a dar, recibir e compartir peso de forma progresiva, recoñecendo canto podemos ofrecer, canto podemos recibir e como cada cambio require unha nova organización. Seguimos o punto de contacto durante o desprazamento e introducimos cambios de nivel e inversións sinxelas —situacións nas que a pelve pode viaxar por riba da cabeza— sen converter a acrobacia nun obxectivo.

Investigamos así como gravidade, apoio e peso poden participar activamente nas nosas decisións de movemento.

Que cambia cando escoitamos primeiro o peso e despois a nosa intención?

Tomamos a pel como punto de partida para investigar os límites do corpo e a súa relación co doutra persoa. Exploramos presión, deslizamento, fricción e diferentes superficies de contacto, afinando a escoita do toque. Practicamos o tránsito entre achegarnos, retirarnos, tocar e deixar de tocar.

O consentimento acompaña esta investigación como un proceso continuo: dicir si, dicir non, cambiar de opinión e recorrer á linguaxe verbal cando sexa necesario. Traballamos a confianza mediante propostas reversibles, nas que podemos avanzar, deternos ou atopar outra posibilidade.

Ampliamos a atención cara á kinesfera —o espazo próximo que podemos alcanzar sen desprazarnos— e observamos como ton, dirección, nivel e orientación organizan a nosa forma. Recoñecemos patróns de movemento e xogamos a repetilos, varialos ou interrompelos para ampliar as nosas posibilidades.

Exploramos tamén o espazo negativo: os volumes entre os corpos e ao seu redor. A atención periférica inclúe parella, grupo e contorna; a forma, a distancia, a pausa e a ausencia de contacto convértense en materiais compositivos.

Como percibimos os nosos límites e a nosa singularidade mentres damos forma a unha danza compartida?

O óso ofrécenos unha entrada cara á estrutura. Neste módulo investigamos estruturas móbiles: organizacións capaces de soster e transmitir cargas mentres se desprazan, articulan e adaptan a situacións cambiantes.

Traballamos apoios, empuxes, traccións, compresións e contrapesos, observando como a organización do esqueleto pode axudarnos a distribuír forzas sen depender constantemente dun exceso de tensión muscular. Diferenciamos soster de bloquear, apoiar de cargar e estabilidade de inmobilidade.

Achegámonos tamén ao momentum: en física, a cantidade de movemento asociada á masa e á velocidade dun corpo; na práctica, unha ferramenta para percibir e aproveitar a continuidade dun movemento xa iniciado. Observamos como gravidade, chan e outros corpos introducen forzas que podemos recibir, transmitir e redirixir.

Desde aí exploramos o desequilibrio como unha situación que non necesita corrixirse inmediatamente: pode converterse en paso, caída, cambio de dirección ou desprazamento compartido.

Como podemos soster sen converternos en estruturas fixas?

As articulacións son as unións entre os distintos elementos do esqueleto e permiten diferentes graos e direccións de movemento. Partimos desa realidade anatómica para investigar o seu papel nunha estrutura que necesita reorganizarse continuamente.

Exploramos mobilidade e estabilidade, articulación e descomposición do movemento, e a capacidade de transmitir cargas mentres cambiamos de dirección, nivel ou apoio. O ton funciona como unha variable que podemos modular: non buscamos estar completamente relaxades nin permanentemente activades, senón dispoñer de diferentes respostas.

A espiral aparece como ferramenta para conectar segmentos, atravesar planos e organizar transicións. Desde aí afondamos na caída e na recuperación: ceder sen colapsar, distribuír forzas e atopar continuidade cara ao chan e desde el.

Investigamos tamén as diferenzas entre tocar, apoiar, agarrar, traccionar e bloquear.

Finalmente levamos estas ferramentas á relación: dous corpos poden propoñer direccións distintas e atopar maneiras de negociar sen que unha teña que impoñerse inmediatamente.

Como nos reorganizamos cando o que sucede non coincide co que esperabamos?

Neste módulo utilizamos a fascia como entrada a un traballo táctil máis sutil. Exploramos a mobilidade e o deslizamento dos tecidos baixo a pel, atendendo ás direccións que podemos percibir cando aplicamos unha presión ou unha pequena tracción.

Comezamos coas mans e trasladamos progresivamente esta escoita a outras superficies do corpo. Unha vez recoñecida unha dirección, podemos acompañala ou traballar en oposición a ela e observar que movemento emerxe desa relación. É unha práctica pouco visible desde fóra, mais rica en información para quen a está experimentando.

Levamos esta escoita cara a unha organización máis global do movemento e cara á suspensión e ao voo. Non buscamos o voo como resultado obrigatorio, senón como unha posibilidade construída sobre ferramentas anteriores: peso, estrutura, momentum, caída, apoio e capacidade de recibir.

Traballamos tamén a intuición como intelixencia sensoriomotora: a capacidade de integrar percepción, experiencia e aprendizaxe para atopar respostas adaptativas sen deliberar conscientemente cada decisión.

Que posibilidades aparecen cando afinamos a escoita antes de aumentar a acción?

No último módulo poñemos en relación as ferramentas desenvolvidas durante a formación e seguimos desprazando a atención do dúo cara ao grupo.

Exploramos tríos e estruturas colectivas, o espazo que queda fóra do campo visual e unha mirada periférica capaz de atender simultaneamente a diferentes acontecementos. Traballamos a resonancia como posibilidade compositiva: responder ao que ocorre mediante ritmo, dirección, intensidade, proximidade ou quietude sen necesidade de reproducilo nin entrar en contacto.

Introducimos o witnessing como práctica de observación activa. Observar permite recoñecer relacións espaciais, repeticións, contrastes, ritmos, acumulacións e transformacións que poden pasar desapercibidas mentres bailamos.

Afondamos tamén nos scores: condicións ou acordos que delimitan unha investigación sen determinar de antemán o seu resultado. Entrar, saír, esperar, repetir, contrastar, amplificar, interromper ou deixar espazo convértense en ferramentas de composición.

A improvisación colectiva aparece así como unha práctica de percepción e decisión compartida na que cada acción modifica as posibilidades do conxunto.

Que necesita esta composición agora?