Ciclo Formativo en Contact Improvisación
Programa de sete módulos residenciais
Principios, fundamentos, somática, técnica e composición: un percorrido que vai desde a escoita do toque ata a creación colectiva.
Ciclo Formativo en Contact Improvisación
Entendemos o Contact Improvisación como unha danza, mais tamén como unha práctica somática, relacional, política e compositiva.
Esta formación está pensada como un tecido: cada módulo achega un fío —unha calidade de toque, un principio de movemento, unha exploración anatómica, unha relación coas forzas físicas— que se entrelaza cos anteriores ata construír unha comprensión encarnada e propia do Contact Improvisación.
Durante sete meses investigaremos cinco tecidos corporais —músculo, pel, óso, articulacións e fascia— como portas de entrada a diferentes maneiras de percibir e organizar o movemento.
Non os abordaremos como contidos anatómicos illados, senón como mapas perceptivos desde os que investigar a relación entre corpo, gravidade, espazo e movemento.

Un percorrido en sete módulos
Cada módulo articúlase arredor de catro dimensións que se entrelazan ao longo de toda a formación:
Ao longo da formación iremos pasando da percepción individual ao diálogo físico e, progresivamente, á composición colectiva. Cada módulo recupera o aprendido anteriormente e engade unha nova capa, de maneira que as ferramentas non se acumulan simplemente: relaciónanse, transfórmanse e adquiren novas posibilidades.
Adestramos a percepción, a capacidade de resposta, a conciencia corporal e a capacidade de tomar decisións mentres nos relacionamos co peso, a gravidade, o espazo, o contacto e as demais persoas.
Ao longo do ciclo prestamos tamén atención á pedagoxía do Contact Improvisación: como se constrúe unha proposta, como se transmite e como acompañamos os procesos de aprendizaxe.
Descubre o contido de cada módulo
Módulo 1Benvides á casa: toque e presenza
Neste primeiro módulo diriximos a atención cara ao que sucede antes de que o movemento tome unha dirección clara: como chegamos ao encontro, como organizamos o noso ton e que podemos percibir antes de decidir que facer.
Exploramos o músculo como porta de entrada á acción e á dispoñibilidade. Aprendemos a modular o ton e a reducir o esforzo innecesario —facer menos para poder percibir máis—, achegándonos tamén á Pequena Danza e aos microaxustes que sosteñen a nosa verticalidade.
Introducimos o punto de contacto como lugar de intercambio: presión, dirección, movemento, perda e recuperación. Tocamos e recibimos o toque; ofrecemos información e deixamos que a información recibida modifique a nosa resposta, sen necesidade de impoñer un percorrido.
Cultivamos unha atención capaz de incluír corpo, outra persoa e espazo, recoñecendo as nosas necesidades e a posibilidade de modificar, pausar ou abandonar unha interacción.
Que ocorre se, antes de decidir que facer, atendemos ao que xa está sucedendo?
Módulo 2O que nos une: o diálogo coa gravidade+
Neste módulo poñemos a relación coa gravidade e o chan no centro da investigación. O chan funciona como soporte e referencia desde a que observar como organizamos o noso peso e o noso movemento.
Afondamos na relación entre ton, peso e dispoñibilidade. Atendemos ás pequenas oscilacións e reorganizacións posturais da verticalidade, rodamos en solitario e en parella e exploramos diferentes camiños entre o chan e a bipedestación.
Comezamos a dar, recibir e compartir peso de forma progresiva, recoñecendo canto podemos ofrecer, canto podemos recibir e como cada cambio require unha nova organización. Seguimos o punto de contacto durante o desprazamento e introducimos cambios de nivel e inversións sinxelas —situacións nas que a pelve pode viaxar por riba da cabeza— sen converter a acrobacia nun obxectivo.
Investigamos así como gravidade, apoio e peso poden participar activamente nas nosas decisións de movemento.
Que cambia cando escoitamos primeiro o peso e despois a nosa intención?
Módulo 3O que nos separa: a pel como fronteira+
Tomamos a pel como punto de partida para investigar os límites do corpo e a súa relación co doutra persoa. Exploramos presión, deslizamento, fricción e diferentes superficies de contacto, afinando a escoita do toque. Practicamos o tránsito entre achegarnos, retirarnos, tocar e deixar de tocar.
O consentimento acompaña esta investigación como un proceso continuo: dicir si, dicir non, cambiar de opinión e recorrer á linguaxe verbal cando sexa necesario. Traballamos a confianza mediante propostas reversibles, nas que podemos avanzar, deternos ou atopar outra posibilidade.
Ampliamos a atención cara á kinesfera —o espazo próximo que podemos alcanzar sen desprazarnos— e observamos como ton, dirección, nivel e orientación organizan a nosa forma. Recoñecemos patróns de movemento e xogamos a repetilos, varialos ou interrompelos para ampliar as nosas posibilidades.
Exploramos tamén o espazo negativo: os volumes entre os corpos e ao seu redor. A atención periférica inclúe parella, grupo e contorna; a forma, a distancia, a pausa e a ausencia de contacto convértense en materiais compositivos.
Como percibimos os nosos límites e a nosa singularidade mentres damos forma a unha danza compartida?
Módulo 4O que nos sostén: momentum e desequilibrio+
O óso ofrécenos unha entrada cara á estrutura. Neste módulo investigamos estruturas móbiles: organizacións capaces de soster e transmitir cargas mentres se desprazan, articulan e adaptan a situacións cambiantes.
Traballamos apoios, empuxes, traccións, compresións e contrapesos, observando como a organización do esqueleto pode axudarnos a distribuír forzas sen depender constantemente dun exceso de tensión muscular. Diferenciamos soster de bloquear, apoiar de cargar e estabilidade de inmobilidade.
Achegámonos tamén ao momentum: en física, a cantidade de movemento asociada á masa e á velocidade dun corpo; na práctica, unha ferramenta para percibir e aproveitar a continuidade dun movemento xa iniciado. Observamos como gravidade, chan e outros corpos introducen forzas que podemos recibir, transmitir e redirixir.
Desde aí exploramos o desequilibrio como unha situación que non necesita corrixirse inmediatamente: pode converterse en paso, caída, cambio de dirección ou desprazamento compartido.
Como podemos soster sen converternos en estruturas fixas?
Módulo 5O que podemos negociar: ton e dispoñibilidade+
As articulacións son as unións entre os distintos elementos do esqueleto e permiten diferentes graos e direccións de movemento. Partimos desa realidade anatómica para investigar o seu papel nunha estrutura que necesita reorganizarse continuamente.
Exploramos mobilidade e estabilidade, articulación e descomposición do movemento, e a capacidade de transmitir cargas mentres cambiamos de dirección, nivel ou apoio. O ton funciona como unha variable que podemos modular: non buscamos estar completamente relaxades nin permanentemente activades, senón dispoñer de diferentes respostas.
A espiral aparece como ferramenta para conectar segmentos, atravesar planos e organizar transicións. Desde aí afondamos na caída e na recuperación: ceder sen colapsar, distribuír forzas e atopar continuidade cara ao chan e desde el.
Investigamos tamén as diferenzas entre tocar, apoiar, agarrar, traccionar e bloquear.
Finalmente levamos estas ferramentas á relación: dous corpos poden propoñer direccións distintas e atopar maneiras de negociar sen que unha teña que impoñerse inmediatamente.
Como nos reorganizamos cando o que sucede non coincide co que esperabamos?
Módulo 6O que nos atravesa: intuición e voo+
Neste módulo utilizamos a fascia como entrada a un traballo táctil máis sutil. Exploramos a mobilidade e o deslizamento dos tecidos baixo a pel, atendendo ás direccións que podemos percibir cando aplicamos unha presión ou unha pequena tracción.
Comezamos coas mans e trasladamos progresivamente esta escoita a outras superficies do corpo. Unha vez recoñecida unha dirección, podemos acompañala ou traballar en oposición a ela e observar que movemento emerxe desa relación. É unha práctica pouco visible desde fóra, mais rica en información para quen a está experimentando.
Levamos esta escoita cara a unha organización máis global do movemento e cara á suspensión e ao voo. Non buscamos o voo como resultado obrigatorio, senón como unha posibilidade construída sobre ferramentas anteriores: peso, estrutura, momentum, caída, apoio e capacidade de recibir.
Traballamos tamén a intuición como intelixencia sensoriomotora: a capacidade de integrar percepción, experiencia e aprendizaxe para atopar respostas adaptativas sen deliberar conscientemente cada decisión.
Que posibilidades aparecen cando afinamos a escoita antes de aumentar a acción?
Módulo 7O que construímos: o corpo colectivo+
No último módulo poñemos en relación as ferramentas desenvolvidas durante a formación e seguimos desprazando a atención do dúo cara ao grupo.
Exploramos tríos e estruturas colectivas, o espazo que queda fóra do campo visual e unha mirada periférica capaz de atender simultaneamente a diferentes acontecementos. Traballamos a resonancia como posibilidade compositiva: responder ao que ocorre mediante ritmo, dirección, intensidade, proximidade ou quietude sen necesidade de reproducilo nin entrar en contacto.
Introducimos o witnessing como práctica de observación activa. Observar permite recoñecer relacións espaciais, repeticións, contrastes, ritmos, acumulacións e transformacións que poden pasar desapercibidas mentres bailamos.
Afondamos tamén nos scores: condicións ou acordos que delimitan unha investigación sen determinar de antemán o seu resultado. Entrar, saír, esperar, repetir, contrastar, amplificar, interromper ou deixar espazo convértense en ferramentas de composición.
A improvisación colectiva aparece así como unha práctica de percepción e decisión compartida na que cada acción modifica as posibilidades do conxunto.
Que necesita esta composición agora?
